بارش شهابی جوزایی یکی از بزرگترین بارشهای شهابی سالانه است که هر سال در ماه دسامبر رخ میدهد. این بارش بهدلیل تعداد زیاد شهابها و درخشندگی بالای آنها، یکی از جذابترین بارشهای شهابی برای علاقهمندان به نجوم است. برخلاف بسیاری از بارشهای شهابی که منشأ آنها دنبالهدارها هستند، بارش جوزایی از بقایای سیارکی به نام فایتون ۳۲۰۰ (3200 Phaethon) ناشی میشود. این سیارک در مدار خود به دور خورشید حرکت میکند و ذرات غبار و سنگی را در مسیر خود به جا میگذارد. هنگامی که زمین از میان این توده ذرات عبور میکند، این ذرات وارد جو زمین میشوند و با سرعت بالا میسوزند که نتیجۀ آن، مشاهده شهابها در آسمان است. شهاب باران جوزایی هر سال حدود ۱۷ تا ۲۶ آذر ماه در آسمان دیده میشود اما نقطه اوج آن، شب ۲۲ آذر و سحرگاه ۲۳ آذر است. در سال ۱۴۰۴ هم همین بازه زمانی را باید مدنظر قرار داد؛ بهخصوص شب ۲۲ آذر ۱۴۰۴، بهترین فرصت برای رصد آسمان شب خواهد بود. در شب اوج بارش یعنی ۲۲ آذر، ماه در فاز تربیع آخر قرار دارد و حدود ساعت ۲ بامداد طلوع میکند. این بدان معناست که نیمه اول شب شرایط نوری مناسبی برای رصد شهابها فراهم است؛ اما پساز طلوع ماه، نور آن مشاهده شهابهای کمنورتر را دشوارتر میکند. به یاد داشته باشید بارش جوزایی از صورت فلکی جوزا (دوپیکر) سرچشمه میگیرد و در ساعات نیمه شب به بعد، بهویژه در حوالی ساعت ۲ تا ۴ بامداد، تعداد شهابها به بیشترین حالت میرسد. اگر شرایط جوی مساعد باشد و ماه هم در آسمان نباشد یا در بخش دیگری از آسمان قرار بگیرد، میتوان در این شب بیشاز ۱۰۰ شهاب در هر ساعت مشاهده کرد. در شرایط ایدئال و آسمان تاریک، نرخ ساعتی سرسویی (ZHR) این بارش میتواند به حدود ۱۵۰ شهاب در ساعت برسد. شهابهای این بارش بهدلیل قطر زیاد و سرعت نسبتاً کم (حدود ۳۵ کیلومتر بر ثانیه) معمولاً درخشان و قابلتوجه هستند. این ویژگیها باعث میشود که حتی در مناطقی با آلودگی نوری متوسط نیز بتوان این شهابها را مشاهده کرد. بهترین ساعت مشاهده بارش شهابی جوزایی بهترین بازه زمانی برای رصد بارش شهابی از ساعت ۱۰ شب تا طلوع آفتاب در شب ۲۲ آذر ۱۴۰۴ است. در این بازه، صورت فلکی جوزا (محل منشأ شهابها) در آسمان بالا میآید و شرایط مناسبی برای مشاهده بارش شهابی وجود دارد. برای مشاهده بارش شهاب سنگ جوزایی، توصیه میشود موارد زیر را درنظر بگیرید: به مکانی با آسمان تاریک و دور از آلودگی نوری شهرها بروید. کویرها و مناطق روستایی گزینههای مناسبی هستند. بهترین زمان برای رصد، ساعات پساز نیمهشب تا پیشاز طلوع آفتاب است؛ زیرا در این زمان صورت فلکی جوزا در بالاترین نقطه آسمان قرار دارد. برای مشاهده شهابها نیازی به تلسکوپ یا دوربین دوچشمی نیست؛ با چشم غیرمسلح میتوان آنها را بهخوبی دید. لباس گرم، زیرانداز و صبر و حوصله بههمراه داشته باشید؛ زیرا رصد شهابها نیازمند زمان و دقت است. هترین مکان برای دیدن بارش شهابی آذر ماه دور از مناطق شهری و در مناطق کویری است.